Jak lęk wygląda na co dzień
Lęk ma wiele twarzy. Dla jednych to stały ucisk w klatce piersiowej i napięte ramiona od rana do wieczora, dla innych – nagły atak w tramwaju, w sklepie albo w nocy, bez żadnego ostrzeżenia.
Jeszcze ktoś inny po prostu nie umie przestać się martwić: o zdrowie, pieniądze, pracę, dzieci, o to, co pomyślą inni. Wspólne jest jedno – ciało i umysł są w ciągłej gotowości, choć obiektywnie nic Ci nie grozi.
Na tej stronie zebrałem trzy najczęstsze postaci lęku, z którymi przychodzą do mnie ludzie. Nie musisz od razu wiedzieć, która pasuje do Ciebie.
Chroniczny lęk i napięcie
Napięcie, które nie mija, trudność z zaśnięciem, poczucie, że zaraz stanie się coś złego. Z czasem pojawia się ogromne zmęczenie, bo organizm cały czas pracuje „na wysokich obrotach”.
Napady paniki
Kołatanie serca, brak tchu, zawroty głowy, drętwienie dłoni i silne przekonanie, że to zawał albo utrata kontroli. Atak mija zwykle w ciągu kilkunastu minut, ale zostaje lęk przed następnym – i zaczynasz unikać miejsc, w których mógłby się powtórzyć.
Lęk uogólniony (GAD)
Myśli „a co, jeśli…” krążą bez przerwy i przeskakują z tematu na temat. Słyszysz „nie przejmuj się”, a naprawdę bardzo chcesz przestać – tylko nie wiesz jak.
Kiedy warto przyjść
- Lęk albo zamartwianie się zajmuje Ci większość dnia od kilku tygodni lub miesięcy.
- Miałeś lub miałaś napad paniki i boisz się, że wróci.
- Zaczynasz omijać sklepy, komunikację miejską, spotkania czy jazdę samochodem.
- Napięcie odbiera Ci sen, apetyt albo radość z bycia z bliskimi.
- Coraz częściej sięgasz po coś, co ma „uspokoić” na chwilę.
Wcześniejsza rozmowa zwykle oznacza krótszą drogę. Nie musisz czekać, aż lęk przejmie całe Twoje życie.
Jak wygląda praca z psychologiem
Zaczynamy od zrozumienia, jak działa właśnie Twój lęk: co go uruchamia, co go podtrzymuje, a co już teraz przynosi choć odrobinę ulgi. Kiedy lęk staje się zrozumiały, przestaje być tak przerażający.
- Ciało – poznajesz proste sposoby na uspokojenie oddechu i napięcia, które działają też w trudnej chwili.
- Myśli – uczysz się zatrzymywać spiralę „a co, jeśli…” i lepiej znosić niepewność.
- Unikanie – stopniowo, w Twoim tempie, wracasz do miejsc i sytuacji, z których lęk Cię wypchnął.
- Plan na gorszy dzień – wiesz, co zrobić, gdy napięcie rośnie, zamiast czekać, aż samo minie.
W pracy korzystam m.in. z narzędzi podejścia skoncentrowanego na rozwiązaniach (TSR). Zawsze dobieram je do osoby, a nie odwrotnie.
Co pomaga w chwili napadu paniki
W trakcie ataku najtrudniejsze bywa przekonanie, że dzieje się coś groźnego. Kilka prostych rzeczy może pomóc przetrwać tę falę spokojniej.
- Nazwij to – powiedz sobie w myślach: „to napad paniki, jest bardzo nieprzyjemny, ale minie”.
- Wolniejszy wydech – zamiast głęboko łapać powietrze, wydłuż wydech, na przykład licząc do sześciu.
- Kontakt z otoczeniem – poczuj stopy na podłodze, nazwij pięć rzeczy, które widzisz wokół siebie.
- Nie uciekaj od razu – jeśli możesz, zostań w miejscu chwilę dłużej. To uczy ciało, że jesteś bezpieczny lub bezpieczna.
Te sposoby nie zastąpią rozmowy, ale dają pierwszą ulgę. Na spotkaniach dopasujemy je do Ciebie.
Kiedy potrzebny jest lekarz
Psycholog wspiera rozmową – nie stawia diagnozy medycznej i nie przepisuje leków. Jeśli objawy ze strony ciała pojawiły się niedawno, warto najpierw wykluczyć ich przyczyny medyczne u lekarza rodzinnego.
Gdy lęk jest bardzo nasilony, utrudnia pracę i sen albo towarzyszy mu obniżony nastrój, zalecę też konsultację u lekarza psychiatry. Pomogę Ci ją zaplanować.
Gdy zagrożone jest czyjeś życie lub zdrowie, dzwoń pod 112. Całodobowo i bezpłatnie: Kryzysowy Telefon Zaufania 116 123 i Centrum Wsparcia 800 70 2222.
Inne trudności też są tu na miejscu
Lęk często idzie w parze ze spadkiem nastroju – przeczytaj o wsparciu przy depresji. Jeśli łatwiej Ci rozmawiać z domu, sprawdź, jak wygląda konsultacja z psychologiem online.
Z innymi trudnościami – stresem, kryzysem w relacji, żałobą – też możesz przyjść. Ceny wszystkich spotkań znajdziesz w cenniku.